تبلیغات
مخزن المعارف و اللطائف - مطالب مرداد 1388
شنبه سی و یکم مرداد 1388

آداب و شرایط روزه دار

   نوشته شده توسط: مسعود    نوع مطلب :احکام و مقالات اسلامی ،

روزه چهار گروه مقبول نیست

حضرت صادق(علیه السلام) فرمود: لا صیام لمن عصى الامام، و لا صیام لعبد آبق حتى یرجع، و لا صیام لامراة ناشزة حتى تتوب، و لا صیام لولد عاق حتى یبر، (1) روزه نیست‏براى كسى كه امام و پیشواى خود را نافرمانى كند و از او اطاعت ننماید، و صحیح نیست روزه عبد فرارى، تا مراجعت كند و به خدمت‏باز نگردد، و روزه زن ناشزه درست نمى‏باشد تا توبه كند و در اختیار همسرش قرار گیرد و همچنین روزه فرزند عاق شده پدر و مادر تا خوب نشود و اصلاح نگردد، مورد قبول قرار نمى‏گیرد، و روزه به حساب نمى‏آید بلى یكى از ابعاد سیاسى این حدیث‏شریف، اطاعت و فرمانبرى پیروان و رهروان مسلمان از راهبر و پیشواى مذهبى است. فاطمه (سلام الله علیها) در آداب صائم سخن مى‏گوید

حضرت فاطمه (علیها السلام) سیده نسوان عالم در آداب روزه‏دار مى‏فرماید: عن جعفر بن محمد عن آبائه عن فاطمه (علیهم السلام): «انها قالت: ما یصنع الصائم بصیامه اذا لم یصن لسانه و سمعه و بصره و جوارحه‏» (2) .

جعفر بن محمد (علیهما السلام) از آباء گرامش از فاطمه دخت گرام رسول الله (صلى الله علیهم اجمعین) روایت مى‏نماید: كه حضرت زهرا (علیها السلام) فرمود: صائم با روزه خویش كارى نكرده (یعنى حق روزه را ادا نكرده) هرگاه زبان و گوش و چشم و جوارحش را از (آنچه كه بر آنها حرام است) حفظ نكرده باشد.

یعنى روزه یك مسماى واقعى از حفظ شكم از كل خوردنیها و نوشیدنیها و مبطلات دیگر و خلاصه‏اى از اجتناب از گناهان و معصیت‏خداوند مى‏باشد، زیرا روزه‏دار بدون پرهیز از تمامى محرمات روزه واقعى را در خویش تحقق نبخشیده است.

پنج‏خصلت موجب افطار روزه و بطلان وضوء مى‏شود.

اگرچه امروز فقهاى عالى مقام این موارد را مبطل روزه و وضوء نمى‏دانند زیرا كمتر كسى است در زمان ما و فرهنگ طاغوت زده و غرب زده ما از این اوصاف رذیله بپرهیزد، آن خصال پنج گانه از بیان پیامبر گرامى اسلام چنین است: «خمس خصال یفطرن الصائم، و ینقضن الوضوء الكذب، و الغیبة و النمیمة، و النظر بشهوة، و الیمین الكاذبة‏» (3)

پنج صفت است كه روزه را باطل و وضوء را مى‏شكند، دروغ و غیبت و سخن چینى و نظر شهوت انگیز، و قسم دروغ.

این اوصاف ذمیمه براستى اثر معنوى و روحانى روزه و وضوء كه یك عبادت است در اسلام خنثى مى‏كند، و اجر و ثواب روزه و وضوء را نابود مى‏نماید.

كیفیت روزه دارى از صحف ادریس علیه السلام

درصحف ادریس (علیه السلام) است: «اذا دخلتم فى الصیام فطهروا نفوسكم من كل دنس و نجس و صوموا لله بقلوب خالصة صافیة منزهة عن الافكار السیئة و الهواجس المنكرة فان الله سیحبس القلوب اللطخة و النیات المدخولة و مع صیام افواهكم من الماكل، فلتصم جوارحكم من الماثم فان الله لا یرضى منكم ان تصوموا من المطاعم فقط لكن من المناكیر كلها و الفواحش باسرها» (4) حضرت ادریس پیامبر (علیه السلام) در صحف خویش فرمود: هرگاه وارد ماه صیام شدید، پس خویشتن را از هر پلیدى و ناپاكى پاك سازید، (درون خود را براى پذیرش عبادت ویژه خداوند پاكسازى نمائید) و روزه بگیرید براى خداوند با قلبى خالص و نورانى و پاك از فكرهاى بد، و صداهاى نامفهوم و بى معنى و زشت، زیرا خداوند حبس مى‏نماید دلهاى ناپاك و نیتهاى غیر خالص شما را و دهنهاى شما نباید فقط با امساك از خوردنیها صائم و روزه‏دار باشد. بلكه باید جوارح شما از گناهان نیز روزه باشد (یعنى اعضاء شما هم باید از معصیت‏خدا امساك نماید) و همانا خداوند راضى نمى‏گردد و خشنود نمى‏شود از شما به اینكه فقط از خوردنیها پرهیز كنید، بلكه از كل منكرات و زشتیها باید پرهیز نمائید تا آنجا كه تغییر حالت پیدا كنید.

اثرات منفى غیبت و نمامى در روزه

امام رضا علیه السلام فرمود: «اجتنبوا الغیبة غیبة المؤمن، و احذرو النمیمة، فانهما یفطران الصائم و لا غیبة الفاجر و شارب الخمر و اللاعب بالشطرنج و القمار» (5)

از غیبت مؤمن اجتناب كنید، و از نمامى بپرهیزید، براستى كه غیبت و نمامى روزه صائم را باطل مى‏نماید، (و اثرات و ثواب روزه را زایل مى‏گرداند)، ولى از فاجر و شارب الخمر و شطرنج‏باز و قمار باز غیبتى نیست، (یعنى آنان از خود هتك حرمت نموده‏اند،و آبرو از خویش برده‏اند).

روزه حجاب زبان و گوش و چشم از گناه است

از فقه الرضا (علیه السلام) روایت‏شده كه حضرت رضا (علیه السلام) در رابطه با شرائط روزه و روزه‏دارى چنین فرمود: «و اعلم یرحمك الله ان الصوم حجاب ضربه الله عزوجل على الالسن و الاسماع و الابصار و سائر الجوارح لما له فى عادة من شره و طهارة تلك الحقیقة حتى یستر به من النار، و قد جعل الله على كل جارحة حقا للصیام فمن ادى حقها كان صائما و من ترك شیئا منها نقص من فضل صومه بحسب ما ترك منها» (6) .

بدان (اى روزه‏دار) خداى رحمتت كند، كه براستى روزه ستر و حجابى است، كه خداوند او را بر زبانها و گوشها و چشمها و سائر جوارح زده است، هرگاه معتاد بر زشتیها و شر و فساد باشند، (چون زبان و گوش و چشم و سایر جوارح هرگاه تحت كنترل دقیق ایمان و دین شخص باشند، از شر آنان كاملا در امان مى‏باشد) كه طهارت (و حجاب صوم) بر اسماع و ابصار و غیره، او را از آتش جهنم مى‏پوشاند و حجابى محكم از آتش براى او خواهند شد. به تحقیق خداوند بر هر «آدم‏» خسته‏اى براى روزه گرفتن حقى مقرر فرموده است، پس اگر آن حق را اداء كند (و به خوبى حق روزه‏دارى را به جاى آورد) هرآینه صائم و روزه‏دار است، (یعنى به جاى آورده حق روزه را) و هر كس بعضى از آن شرایط را ترك نموده، از فضیلت و ثواب روزه‏اش به قدر و بحسب آنچه ترك كرده كاسته است.

پى‏نوشت‏ها:

1- وقایع الایام خیابانى، ص 432.

2- بحار الانوار، ج 96، ص 295.

3- نهج الفصاحه، حدیث 1459.

4- نقل از وقایع الایام خیابانى، ص 431.

5- فقه الرضا (علیه السلام).

6- مستدرك الوسائل، نقل از وقایع الایام خیابانى، ص 432.

روزه، درمان بیماریهاى روح و جسم ص 72.

سید حسین موسوى راد لاهیجى




شنبه سی و یکم مرداد 1388

فوائد روزه

   نوشته شده توسط: مسعود    نوع مطلب :اطلاعات عمومی ،


    دكتر فریدون ضرغام – روانپزشك از اصفهان
    روزه، نه تنها جزو واجبات دین ما است كه اثرات روحی آن باعث تقوی و پرهیزگاری انسان می شود، بلكه تاثیر بزرگی نیز بر سلامتی انسان دارد. چرا كه برای استراحت سیستم دستگاه گوارش خصوصاً معده و روده، منظم كردم ترشحات معده و نیز مرتب و منظم كردن اعمال هضم غذا بسیار مفید است.
    خلاصه اینكه روزه تاثیرات روحی، اخلاقی و جسمی فراوانی دارد كه بسیاری از پزشكان در قدیم به وسیله آن برخی امراض را درمان می كردند.
    در طب جدید نام امساك و پرهیز را به نام رژیم غذایی می گذارند و این نوعی روزه است كه نام های مختلف دارد.
    امروزه روانشناسان، روزه را یكی از بهترین عوامل سلامتی شمرده اند. روزه فواید زیادی دارد كه از جمله آنها كمك به بهبود عوارض برخی بیماری ها است، نظیر:
    1– هنگامی كه نارسایی های معده و روده، بیمار را دچار دل دردهای شدید می كند.
    2– زمانی كه بر اثر پرخوری و كم حركتی، وزن بدن زیاد می شود.
    3– در بیماران مبتلا به فشارخون.
    4– در بیماری قند.
    حتی در كشورهای اسلامی، مسئولان نظم اجتماع با استناد به آمار و ارقام ثابت كرده اند كه در ماه رمضان، میزان جرایم، درگیری ها و جنایات به حداقل می رسد كه خود جای بحث دارد.


جمعه سی ام مرداد 1388

شعر رمضان

   نوشته شده توسط: مسعود    نوع مطلب :منتخب اشعار شاعران ،

یا اله الخلق یا رب الفلق
ای خدای انجم و شمس و شفق

از تو می خواهم در این ماه شریف
چشم پوشیدن ز جرم ما سبق

شأن ما عصیان و غفران كار تو
لا تؤاخذنا بذنب قد محق

گر بیاید اخذ و دقّت در میان
چون كند خلقی كه باشد از علق

وا گذار از لطف ، ما را این زمان
از خطا و لغزش حال شبق

از گناهانی كه در ایام عمر
روزها كردیم و در لیل غسق

ای خدا از من بلاها دور كن
می نكن ما را نشان طعن و دق

نیست ما را طاقت رنج و بلا
حفظ كن ما را ز شر ما خلق

دور فرما آفت از ما بندگان
گر چه می باشیم كلا مستحق

حق شان و عزت و جاهت قسم
ای كه عزّ مسلمینی از سبق  (شاعر ناشناس)



شعر رمضان/ فتح‌الله اسلامی‌نیا

رمضان آمد و آهسته صدا كرد مرا
مستعد سفر شهر خدا كرد مرا

از گلستان كرم طرفه نسیمی بوزید
كه سراپای پر از عطر و صفا كرد مرا

نازم آن دوست كه با لطف سلیمانی خویش
پله از سلسله دیو دعا كرد مرا

فیض روح‌القدسم كرد رها از ظلمات
همرهی تا به لب آب بقا كرد مرا

من نبودم بجز از جاهل گم كرده رهی
لایق مكتب فخر النجبا كرد مرا

در شگفتم ز كرامات و خطاپوشی او
من خطا كردم و او مهر و وفا كرد مرا

دست از دامن این پیك مبارك نكشم
كه به مهمانی آن دوست ندا كرد مرا

زین دعاهاست كه با این همه بی‌برگی و ضعف
در گلستان ادب نغمه سرا كرد مرا

هر سر مویم اگر شكر كند تا به ابد
كم بود زین همه فیضی كه عطا كرد مرا


پنجشنبه بیست و نهم مرداد 1388

فضیلت ماه رمضان

   نوشته شده توسط: مسعود    نوع مطلب :سیره و روایات معصومین علیهم السلام ،

رمضان ماه رحمت

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

... و هو شهر اوله رحمة و اوسطه مغفرة و اخره عتق من النار.

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

رمضان ماهى است كه ابتدایش رحمت است و میانه‏اش مغفرت و پایانش آزادى از آتش جهنم.

بحار الانوار، ج 93، ص 342

 

فضیلت ماه رمضان

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

ان ابواب السماء تفتح فى اول لیلة من شهر رمضان و لا تغلق الى اخر لیلة منه

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

درهاى آسمان در اولین شب ماه رمضان گشوده مى‏شود و تا آخرین شب آن بسته نخواهد شد.

بحار الانوار، ج 93، ص 344

 

اهمیت ماه رمضان

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

لو یعلم العبد ما فى رمضان یود ان یكون رمضان السنة

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

اگر بنده «خدا» مى‏دانست كه در ماه رمضان چیست [چه بركتى وجود دارد] دوست مى‏داشت كه تمام سال، رمضان باشد.

بحار الانوار، ج 93، ص 346


سه شنبه بیست و هفتم مرداد 1388

انواع شعر و ساختار ترکیبی آن

   نوشته شده توسط: مسعود    نوع مطلب :مقالات آموزشی ادبیات ،

دراین جا انواع مختلف شعر وساختار ترکیبی آن را باذکر شاهد مثال هایی از شعرای معروف آن نوع  بیان میکنیم .                                                                                                            مسمط .                                                                                                                                                    مجموعه جدید مصراع هم قافیه (بند مسمط) و یک مصراع که قافیه آن مستقل است. (رشته مسمط یا مصراع تسمیط) و این شکل چند بار با قافیه های متفاوت تکرار می شود.

و اما مصراع های جدا با هم قافیه دارند، بدین نحو: الف—الف—الف—ی— ب—ب—ب— ی — ح— ح—ج—ی به مسمط هایی که بند مسمط و رشته مسمط آنها مجموعه سه مصراع باشد مسمط مثلث به چهار مصراع مربع و به پنج مصراعی مخمس و به شش مصرایی مسدس گویند. مسمط حداقل مثلث و حداکثر (معمولاً) مسدس است و همه مسمطات منوچهری مسدس است.





مانند:
گویی بط سپید جامه به صابون زده است --- کبک دری ساق پای در قدح خون زده است


بر گل تر دلیب، گنج فریدون زده است --- لشگر چین در بهار، خیمه به هامون زده است


لاله سوی جویبار خرگه بیرون زده است --- خیمه آن سبزگون خرگه این آتشین


باز مرا طبع شعر سخت به جوش آمده است — کم سخن عندلیب،دوش به گوش آمده است


از شغب مردمان لاله به جوش آمده است --- زیر به بانگ آمده است بم بخروش آمده است


نسترن مشکبوی، مشک فروش آمده است --- سیمش در گردن است، مشکش در آستین


مسمط معمولاً ساختمان قصیده را دارد اول آن تغزل است و بعد تخلص به مدح می پردازد. این نوع جدید مسمط است که به ابتکار منوچهری از مسمط قدیم ساخته شده است، مسمط قدیم بیتی است چند لختی که لخت های آن یک قافیه دارند (قافیه درونی) و لخت آخری آن با لخت های آخر ابیات دیگر هم قافیه است (قافیه بیرونی) او گاهی به این گونه اشعار شعر مسجع گویند و نمونه آن در اشعار مولانا زیاد است.

دیده سیرست مرا جان دلیرست مرا ----- زهره شیرست مرا، زهره تابیده شدم


شکر کند عاشق حق، کز همه بردیم سبق ---- بر زبر هفت طبق، اختر رخشنده شدم


باش چو شطرنج روان خامش و خود جمله زبان----- کز رخ آن شاه جهان فرخ و فرخنده شدم


این ابیات را می توان به شکل زیر (مسمط و مربع) نوشت:

دیده سیرت مرا ----- جان دلبراست مرا


زهره شیرست مرا ---- زهره تابنده شدم


که هر مصراع آن دو بار مفتعلن و به اصطلاح عروضی مربع است که در شعر فارسی مفعول نیست و ابیات فارسی معمولاً مسدس و یا مثمن هستند. از این رو منوچهری این پاره ها را طولانی تر کرد و به حد مصراع مفعول در شعر فارسی رساند.                                                                                                               مسمط به خاطر نوع ساختارش برای بکار بردن ارایه تضمین و وام گرفتن از شعری دیگر بسیار مناسب است ولی از جهت دیگر به علت  تنگی فضای ساختار به خاطرلزوم استفاده از قافیه هم در انتهای مصرع و هم در انتهای رشته های تسمیط کمتر مورد توجه بوده است وشاید غیر از خود منوچهری دامغانی که ترویج کننده این قالب شعری است نتوان مسمط سرای  مطرح دیگری پیدا کرد البته بعضی از شعرا  به صورت خاص  وموردی مسمط هایی دارند که از معروفترین انها میتوان به مسمط مخمس شیخ بهایی رحمه الله علیه اشاره کرد                                                                                                                                                                          
                            

تا کی به تمنای وصال تو یگانه
اشکم شود از هر مژه چون سیل روانه
خواهد که سرآید غم هجران تو یا نه
ای تیر غمت را دل عشاق نشانه
                                            جمعی به تو مشغول و تو غایب زمیانه
رفتم به در صومعه عابد و زاهد
دیدم همه را پیش رخت راکع و ساجد
در میکده رهبانم و در صومعه عابد
گه معتکف دیرم و گه ساکن مسجد
                                            یعنی که تو را می طلبم خانه به خانه
روزی که برفتند حریفان پی هر کار
زاهد سوی مسجد شد و من جانب خمار
من یار طلب کردم و او جلوه گه یار
حاجی به ره کعبه و من طالب دیدار
                                            او خانه همی جوید و من صاحب خانه
هر در که زنم صاحب آن خانه تویی تو
هر جا که روم پرتو کاشانه تویی تو
در میکده و دیر که جانانه تویی تو
مقصود من از کعبه و بتخانه تویی تو
                                             مقصود تویی ...کعبه و بتخانه بهانه
بلبل به چمن زان گل رخسار نشان دید
پروانه در آتش شد و اسرار عیان دید
عارف صفت روی تو در پیر و جوان دید
یعنی همه جا عکس رخ یار توان دید
                                              دیوانه منم ..من که روم خانه به خانه
عاقل به قوانین خرد راه تو پوید
دیوانه برون از همه آئین تو جوید
تا غنچه ی بشکفته ی این باغ که بوید
هر کس به بهائی صفت حمد تو گوید
                                              بلبل به غزل خوانی و قمری به ترانه
بیچاره بهایی که دلش زار غم توست
هر چند که عاصی است ز خیل خدم توست
امید وی از عاطفت دم به دم توست
تقصیر "خیالی" به امید کرم توست                                                                                                                           یعنی که گنه را به از این نیست بهانه        


ادامه مطلب

تعداد کل صفحات: 8 1 2 3 4 5 6 7 ...