تبلیغات
مخزن المعارف و اللطائف - خرافه یا حقیقت تفال و عطسه(پرسش و پاسخ از شهید دستغیب )
سه شنبه بیست و چهارم شهریور 1388

خرافه یا حقیقت تفال و عطسه(پرسش و پاسخ از شهید دستغیب )

   نوشته شده توسط: مسعود    نوع مطلب :مباحث اعتقادی و کلامی ،

آیا عطسه فرد یا زوج كه بین عوام از آن به صبر در امور یا به تعجیل تعبیر مى شود در روایات ، اصلى دارد؟ نسبت به تفاءل و تطیّر توضیح مرقوم فرمایید.
ج :
آنچه در بین عوام مشهور است از صبر نمودن به اقدام در امرى كه به مقارن آن كسى عطسه نماید، در احادیث اثرى از این حرف دیده نشده ، بلى در روایات رسیده است كه عطسه شاهد صدق كلام است ؛ یعنى اگر مقارن كلامى ، كسى عطسه نماید دلیل بر صدق آن كلام است و اگر دو مرتبه عطسه واقع بشود، دو شاهد است بر صدق كلام . و نیز وارد است كه عطسه مریض دلیل بر عافیت اوست . و نیز امان از موت است تا سه روز و یا هفت روز. و نیز از رسول خدا( صلّى اللّه علیه و آله مروى است كه عطسه نافع است براى تمام بدن ، مادامى كه از سه مرتبه تجاوز نكند و اگر بیشتر شد پس مرض و درد است .
و اما نسبت به ((تفاءّل و تطیّر)) تفاءل آن است كه شخص از دیدن یا شنیدن چیزى امید به خیرى مناسب آن در دلش پدید آید مثل اینكه شخصى كه نام او سالم یا فتح اللّه یا نصراللّه باشد وارد شد، پس امید سلامتى و پیروزى در دلش ‍ پدیدار شود.
((تطیر)) به عكس آن است كه از دیدن یا شنیدن چیزى انتظار بلایى یا شرى در او پدیدار شود مثل اینكه از نشستن جغد بربام خانه انتظار خراب شدن و از دیدن حیوانى یا شخصى كه منظرش منحوس است در اول روز یا اول سفر انتظار خطر یا شرى پیدا كند و اما حكم آن ، پس مستفاد از روایات استحباب تفاءل (فال نیك زدن ) و كراهت تطیر (فال بد زدن ) است و سر محبوبیت تفاءل این است كه شخص در حال تفاءل امید به فضل الهى و انتظار فرج و الطاف خداوند تعالى را دارد و البته در چنین حالى رو به خیر است و لذا رسول خدا( صلّى اللّه علیه و آله ) فرمود: ((افضل اعمال امتى انتظار الفرج اللّه عزَّوجلَّ)) و بالعكس در حال تطیر امیدى به رحمت الهى در او نیست ، بلكه داراى سوء ظن و انتظار بلاست .
و اما مؤ ثر بودن تفاءل و تطیر:
تفاءل چون مشتمل بر امیدبه فضل و فرج الهى است ، البته مؤ ثر است ؛ زیرا خداى تعالى بنده اى را كه به او حسن ظن داشته باشد ماءیوس ‍ نمى فرمایدبلكه فرموده است :((انا عند حسن ظن عبدى المؤ من )).
((من نزد گمان نیك بنده با ایمان خود هستم )).
ولى تطیّر تاءثیرش هنگامى است كه صاحب آن ، آن را اهمیّت دهد و انتظار بلا در او شدید شود و اگر اعتنایى به او نكند بلكه به پروردگار خود توكل نماید برایش اثر سوئى نخواهد داشت چنانكه از رسول خدا( صلّى اللّه علیه و آله ) مروى است كه : ((كفارة الطیرة التوكل )).
و در كتاب كافى از حضرت صادق ( علیه السّلام ) مروى است تطیر اثرش تابع حال شخص است اگر آن را سهل گرفت و به آن اعتنایى نكرد و به خدا توكل نمود اثر سوئى نخواهد دید واگر آن را سخت گرفت و به آن اهمیّت داد و آن را پیروى كرد مبتلا مى شود:
((الطیرة على ما تجعلها ان هونتها تهونت و ان شددتها تشددت و ان لم تجعلها شیئا لم تكن شیئا))